IAUTB :: Robotics & AI :: Training :: Circuits

خازن ها (Capacitor)

خازن ها اساسا از دو صفحه موازی تشکیل شده اند که بین آنها یک عایق قرار گرفته است. این عایق (دی الکتریک) نامیده می شود.

خازن ها بر اساس نوع دی الکتریک شان نام گذاری می شوند. به عنوان مثال خازن های سرامیک، میکا، پولی استر و ... . خازن ها می توانند شارژ شوند و الکتریسیته را در خود ذخیره نمایند، دقیقا مانند یک باطری ماشین. در صورتی که خازن با ولتاژهای بالایی شارژ شود می تواند خطر آفرین نیز باشد. بنابراین برای دشارژ کردن خازن هایی که ولتاژ بالایی دارند، در صورت لزوم باید از طریق یک مقاومت این کار را انجام داد تا جریان دشارژ محدود گردد.

از آنجایی که دی الکتریک هادی جریان نمی باشد بنابراین جریان مستقیم (DC) نمی تواند از یک خازن عبور کند. بنابراین وجود خازن در یک شاخه که دارای جریان مستقیم است، باعث می شود تا پس از شارژ خازن جریان عبورکننده تقریبا برابر با صفر شود.

خازن ها دارای اشکال و اندازه های مختلفی می باشند که معمولا مقدار آنها رویشان نوشته شده است. واحد اندازه گیری ظرفیت خازن (فاراد) می باشد که البته واحد بزرگی است و اکثر خازن ها بر حسب میکرو فاراد، نانو فاراد و پیکو فاراد سنجیده می شوند.

اکثر اوقات ماکزیمم ولتاژ کاری خازن را نیز روی آن می نویسند. ولتاژ بین دو پایه خازن نباید از این مقدار تجاوز کند، بلکه مناسب تر آنست که ولتاژی پایین تر از این مقدار استفاده شود.

بعضی از خازن ها مثل خازن های الکترولیت و خازن های تانتالیوم دو قطبی می باشند. به این معنی که هنگام جا زدن خازن باید دقت کرد که قطب های مثبت و منفی درست در جای خود قرار گیرند. معمولا جهت مشخص شدن قطب ها، روی خازن علامتگذاری می کنند.

مقدار بعضی از خازن ها نیز مثل مقاومت با رنگ نمایش داده می شود که ممکن است کی دردسر ساز شود. به عنوان مثال یک خازن pf2200 دارای ۳ خط قرمز می باشد که گاهی با هم ترکیب شده و با یک نوار عریض قرمز نشان داده می شود.

مقادیری که بر حسب پیکو فاراد بیان می شوند از ۳ رقم استفاده می کنند. دو رقم اول، ارقام پایه را تشکیل می دهند و رقم سوم ضریب می باشد. برای مثال ۱۰۲ برابر است با pf1000 و ۱۰۴ برابر است با pf100000 که با nf100 یا uf1/0 نیز بیان می شود.

در بسیاری از خازن ها این سه رقم بر روی خازن نوشته می شود.

خازن های مرکب:

در صورتی که خازن ها با هم موازی شده باشند (دو سرشان به هم متصل شده باشد) مقادیر آنها با یکدیگر جمع می گردد.

خازن های متغیر، خازن هایی هستند که مقادیر آنها قابل تنظیم می باشد. تغییر مقدار خازن بوسیله تغییر میزان همپوشانی صفحه های موازی یا تغییر فاصله آنها از یکدیگر انجام می گیرد.